Engelli Sağlık Raporu Rehberi 2026: ETUS, ÇÖZGER, Başvuru ve Süreç

Engelli sağlık raporu; engelli bireylerin Türkiye'de sosyal haklardan, vergi muafiyetlerinden, eğitim ve istihdam desteklerinden yararlanabilmesi için ihtiyaç duyduğu temel resmi belgedir. Bu rehberde engelli sağlık raporunun ne olduğu, hangi raporun kim için verildiği, hangi hastanelerden alınabileceği, başvuru süreci ve raporun kullanım alanları hakkında kapsamlı bilgi bulacaksınız.

1. Engelli Sağlık Raporu Nedir?

Engelli sağlık raporu; bireyin sağlık durumunun engellilik tanımına uyduğunu gösteren ve T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerin sağlık kurullarınca verilen resmi bir belgedir. Bu belge; bireyin tıbbi durumu, engellilik oranı, raporun süresi ve sağladığı hakların dayanağı olarak kullanılır.

Engelli sağlık raporları başlıca iki ana kategoride değerlendirilir:

• ETUS: 18 yaş üstü bireyler için "Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu"
• ÇÖZGER: 18 yaş altı bireyler için "Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu"

2. ETUS (Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu)

ETUS; 18 yaş ve üzerindeki bireylere yönelik düzenlenen engellilik sağlık raporudur. Bu raporda bireyin tıbbi durumuna göre engellilik oranı yüzdesel olarak belirlenir. ETUS raporu; engelli bireyin alabileceği hak ve hizmetlerin temel referans belgesidir.

ETUS raporu; tıbbi değerlendirme yetkisine sahip hekimlerin ortaklaşa katıldığı bir sağlık kurulu tarafından düzenlenir. Sağlık kurulu; bireyin tüm tıbbi belgelerini, muayene bulgularını ve gerekirse istenen ek tetkikleri değerlendirerek karar verir.

3. ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu)

ÇÖZGER; 18 yaş altı çocuklar için düzenlenen sağlık raporudur. ETUS'tan farklı olarak ÇÖZGER, "engellilik oranı" yerine çocuğun "özel gereksinim düzeyini" belirler. Bu yaklaşım; çocukların gelişim sürecinde olduğunu ve ihtiyaçlarının değişebileceğini dikkate alır.

ÇÖZGER raporu; çocukların aldığı eğitim destekleri, sosyal yardımlar, vergi muafiyetleri ve diğer hizmetlerin temel belgesi konumundadır. Çocuğun gelişimi ile birlikte raporun yenilenmesi gerekebilir.

4. Engelli Sağlık Raporu Hangi Hastanelerden Alınır?

Engelli sağlık raporu yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden alınabilir. Genellikle aşağıdaki hastaneler bu yetkiye sahiptir:

• Eğitim ve araştırma hastaneleri
• Üniversite hastaneleri
• Belirli devlet hastaneleri
• Yetki verilmiş bazı özel hastaneler (sınırlı sayıda)

Şehrinizde yetkili hastanelerin listesini öğrenmek için il İl Sağlık Müdürlüğü web sitesini ziyaret edebilir, MHRS üzerinden randevu sayfasında "Engelli Sağlık Kurulu" branşını arayabilir veya Sağlık Bakanlığı çağrı merkezi 184 (SABİM) üzerinden bilgi alabilirsiniz.

5. Engelli Sağlık Raporu İçin Başvuru Süreci

Adım 1: Aile Hekimi Görüşmesi

Engelli sağlık raporu sürecinin ilk adımı genellikle aile hekiminize başvurmaktır. Aile hekimi; tıbbi değerlendirmeyi yapar, gerekirse mevcut sağlık raporlarınızı, epikrizlerinizi ve geçmiş tetkikleri inceler ve sizi engelli sağlık kurulu yetkili bir hastaneye sevk eder.

Adım 2: Yetkili Hastaneye Başvuru

Aldığınız sevk ile yetkili hastanenin engelli sağlık kurulu birimine başvurursunuz. Hastaneye göre randevu sistemi farklılık gösterebilir; genellikle MHRS veya hastane sekretaryası üzerinden randevu verilir.

Adım 3: Branş Muayeneleri

Engelli sağlık kurulu raporu; tek bir hekim tarafından değil, ilgili branşların hekimleri tarafından yapılan muayenelerin ortak değerlendirilmesiyle düzenlenir. Sağlık durumunuza göre nöroloji, ortopedi, psikiyatri, dahiliye, göz, KBB gibi farklı branşlardan muayeneler istenebilir.

Adım 4: Sağlık Kurulu Toplantısı

Tüm muayeneler ve gerekli tetkikler tamamlandıktan sonra hastanenin sağlık kurulu, dosyanızı topluca değerlendirir ve raporun onayını verir.

Adım 5: Raporun e-Devlet'e Yüklenmesi

Onaylanan rapor; e-Devlet sistemine yüklenir. Bu raporu e-Devlet üzerinden "Engelli Sağlık Kurulu Raporu Sorgulama" hizmeti ile online olarak görüntüleyebilir, indirebilir ve gerekli kurumlara dijital olarak iletebilirsiniz.

6. Başvuruda Yanınızda Bulundurmanız Gereken Belgeler

• T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı
• Sevk belgesi (aile hekimi/sevk eden kurum)
• Önceki sağlık raporları (varsa)
• Önceki epikrizler ve hastane çıkış yazıları
• Geçmiş tetkik sonuçları, görüntüleme raporları (MR, BT, EMG, EEG vb.)
• Kullandığınız ilaçların listesi (doktorunuzla görüşülerek hazırlanan)
• Çocuk başvurularında veli/vasi kimlik belgesi
• İşitme/görme engelliler için cihaz raporları

Not: Hastane uygulamalarına göre belge listesi değişebilir. En güncel ve eksiksiz liste için başvuracağınız hastanenin sağlık kurulu birimini aramak önerilir.

7. Raporda Yer Alan Bilgiler

Engelli sağlık raporunda genel olarak şu bilgiler yer alır:

• Bireyin kimlik bilgileri
• Hastane ve sağlık kurulu bilgileri
• Tıbbi tanılar (ICD kodlarıyla)
• Engellilik durumuna ilişkin değerlendirme
• Engellilik oranı (ETUS) veya özel gereksinim düzeyi (ÇÖZGER)
• Raporun süresi (sürekli/geçici)
• Sağlık kurulu hekimlerinin imzaları

8. Engelli Sağlık Raporu Kullanım Alanları

Engelli sağlık raporu; pek çok hizmet ve haktan yararlanmak için kullanılan resmi belgedir. Genel kullanım alanları:

• Engelli kimlik kartı başvurusu
• Vergi muafiyetleri: Gelir vergisi indirimi, motorlu taşıt vergisi muafiyeti gibi (mevzuata bağlı koşullar)
• SGK kapsamında ek haklar: Engelli emekliliği vb. haklar (mevzuat şartlarına göre)
• Sosyal yardımlar: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan destekler
• Eğitim destekleri: Özel eğitim hakkı, RAM (Rehberlik ve Araştırma Merkezi) yönlendirmeleri
• İstihdam: Engelli kontenjanları, İŞKUR programları
• Belediye hizmetleri: Toplu taşımada indirim, bazı belediye yardım hizmetleri
• Cihaz ve protez destekleri: SGK kapsamında belirlenen kurallara göre

Raporun sağladığı haklar; raporun tipine, engellilik oranına ve mevzuata göre farklılık gösterir. Detaylı bilgi için başvuracağınız kurumdan ya da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüklerinden bilgi almanız faydalıdır.

9. Engelli Kimlik Kartı

Engelli sağlık raporunu aldıktan sonra Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı il müdürlüklerinden veya e-Devlet üzerinden engelli kimlik kartı için başvuru yapabilirsiniz. Engelli kimlik kartı; sağlanan haklardan kolayca yararlanmanız için pratik bir referans belgesidir.

10. Rapor Süresi ve Yenileme

Engelli sağlık raporları sağlık durumuna göre süreli veya sürekli olarak düzenlenebilir:

• Sürekli rapor: Sağlık durumunda iyileşme beklenmediği durumlarda verilir; yenilenmeye gerek yoktur.
• Süreli rapor: Sağlık durumu değişebilecek hallerde belirli süreyle verilir; süresi dolduğunda yenileme başvurusu yapılması gerekir.

Çocuklar için verilen ÇÖZGER raporları, çocuğun gelişimi ve durumu nedeniyle çoğunlukla süreli verilir. Süresi dolan raporlar için aynı başvuru süreci tekrar işletilir.

11. e-Devlet Üzerinden Sorgulama

Mevcut engelli sağlık raporunuzu e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden online olarak sorgulayabilir ve dijital çıktısını alabilirsiniz. Bunun için:

1. turkiye.gov.tr adresine giriş yapın.
2. Arama kısmına "Engelli Sağlık Kurulu Raporu Sorgulama" yazın.
3. İlgili hizmete tıklayın ve T.C. kimlik bilgilerinizle giriş yapın.
4. Raporlarınızı görüntüleyin veya indirin.

12. İtiraz Süreci

Düzenlenen engelli sağlık raporuna itiraz hakkınız vardır. İtirazlar genellikle başvurulan il sağlık müdürlüğüne yazılı dilekçe ile yapılır. İtiraz sonrasında dosya, başka bir yetkili hastanede yeniden değerlendirilebilir. İtiraz sürecinin nasıl işlediğine dair güncel bilgi için il sağlık müdürlüğü ile iletişime geçmek önerilir.

13. Engelli Sağlık Raporu Hakkında İletişim Kanalları

14. Sıkça Sorulan Diğer Sorular

Birden fazla hastanede rapor alabilir miyim?

Aynı dönemde aynı kişi adına geçerli kabul edilen rapor tek olur. Yetkili hastanelerden biri dosyanızı değerlendirerek raporunuzu düzenler. Süreçte itiraz halinde başka bir yetkili merkezde yeniden değerlendirme yapılabilir.

Yurt dışında alınmış rapor Türkiye'de geçerli midir?

Yurt dışında alınmış raporlar Türkiye'de doğrudan kullanılamaz. Türkiye'de hak elde etmek için Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden ETUS veya ÇÖZGER raporu almak gerekir. Yurt dışı sağlık dokümanlarınız değerlendirme sürecinde yardımcı belge olarak sunulabilir.

Süreli raporun süresi dolduğunda otomatik yenilenir mi?

Hayır. Süresi dolan raporlar otomatik yenilenmez. Yeni rapor için yetkili hastaneye yeniden başvuru yapılması gerekir.

15. Sonuç

Engelli sağlık raporu; engelli bireylerin sosyal haklara ve kamu hizmetlerine erişebilmesi için kritik bir resmi belgedir. Süreç; aile hekiminden başlayan, yetkili hastanede sağlık kurulu kararıyla devam eden ve e-Devlet'e yüklenmesiyle tamamlanan bir akıştır. Süreç hakkında doğru bilgi sahibi olmak; başvuruları kolaylaştırır ve hak kayıplarını önler. Diğer kamu hizmeti rehberleri için e-Devlet Şifre Alma, MHRS Rehberi ve Sağlık Raporu Alma Rehberi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.