UMKE Nedir? Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri Rehberi 2026

Türkiye'nin afet ve büyük çaplı acil durumlardaki tıbbi müdahale gücünün önemli bir parçası olan UMKE; hem yurt içi hem de yurt dışı operasyonlarda hayat kurtaran özel bir sağlık ekibidir. Bu rehberde UMKE'nin ne olduğunu, görevlerini, yapısını, ekipman ve donanımını, başvuru sürecini ve diğer kurumlarla ilişkisini bulacaksınız.

1. UMKE Nedir?

UMKE; "Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri" ifadesinin kısaltmasıdır. T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı olarak 2004 yılında kurulan UMKE; doğal afetler, büyük çaplı kazalar ve toplu yaralanma durumlarında özel olarak eğitilmiş sağlık personeli tarafından sahaya inen ve hayat kurtaran tıbbi kurtarma ekibidir.

UMKE'nin temel görevi; olağanüstü olaylar sonrasında olay yerine ulaşmak, yaralılara tıbbi müdahalede bulunmak, triaj uygulamak ve hastaları uygun sağlık merkezlerine güvenli şekilde tahliye etmektir. Türkiye'de illerin tamamına yakınında UMKE timleri bulunmaktadır.

2. UMKE'nin Görevleri

• Afet bölgesinde sahra hastanesi/ileri yardım noktası kurmak
• Olay yerinde triaj (yaralı sınıflandırma) uygulamak
• Hayati müdahale gerektiren yaralılara ilk müdahaleyi yapmak
• Yaralıları uygun sağlık kuruluşlarına nakletmek
• Diğer kurumlarla (AFAD, AKUT, JAK, Kızılay vb.) koordinasyonu sağlamak
• Toplu yaralanmalı kazalarda büyük müdahale operasyonu yürütmek
• Uluslararası afet bölgelerinde Türkiye adına görev yapmak
• Halka yönelik afet farkındalığı eğitimleri vermek

3. UMKE Ekibi Kimlerden Oluşur?

UMKE; çekirdeği sağlık personelinden oluşan, ancak afet ortamında çalışmaya uygun ekipman ve eğitime sahip profesyonel bir yapıdır. Ekiplerde bulunan personel:

• Hekim: Acil tıp uzmanı, anestezi uzmanı, cerrahlar dahil çeşitli branşlardan
• Hemşire: Acil servis ve yoğun bakım deneyimi olan hemşireler
• Paramedik: Saha tıbbi müdahale uzmanları
• Acil Tıp Teknisyeni (ATT): 112 saha deneyimi olan teknisyenler
• Diğer sağlık personeli: Ebe, sağlık memuru gibi destek branşları

UMKE personeli; sahada uzun süre çalışabilecek fiziksel kondisyona, psikolojik dayanıklılığa ve özel eğitime sahiptir.

4. UMKE'nin Yapısı

UMKE; Sağlık Bakanlığı bünyesinde "Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü" altında yapılanmıştır. Türkiye genelinde organize edilen UMKE timleri; her ilde İl Sağlık Müdürlüğü koordinasyonunda görev yapar. Türkiye, bölge esaslı olarak yapılandırılmış UMKE timleriyle hızlı müdahale kapasitesine sahiptir.

UMKE Timleri

• İl UMKE Timleri: Her ilde mevcut, ilk müdahale için
• Bölge UMKE Timleri: Bölge çapında koordinasyon
• Ulusal UMKE Birimi: Ülke çapında ve uluslararası operasyonlar

5. UMKE'nin Ekipman ve Donanımı

UMKE; afet sahasında bağımsız faaliyet gösterebilecek şekilde donanımlıdır. Sahip olduğu temel ekipmanlar şunlardır:

Tıbbi Ekipmanlar

• Portatif acil müdahale çantaları
• Sahra hastanesi setleri
• Triaj kart ve sistemleri
• Defibrilatör ve monitör cihazları
• Solunum desteği ekipmanları (Sağlık Bakanlığı standartlarına göre)
• İlaç dolapları (sahaya özel hazırlanmış kiti)
• Yara bakım ve sargı setleri

Not: UMKE'nin sahada kullandığı ilaç ve müdahale protokolleri; tıbbi yetkilendirme çerçevesinde, profesyonel sağlık personelince uygulanır. Bu protokoller halka yönelik bir kullanım kılavuzu değildir.

Sahada Yaşam Ekipmanları

• Operasyonel kıyafet, kask, ayakkabı
• UMKE arması taşıyan yelek
• Çadır ve barınma sistemleri
• Aydınlatma ekipmanları
• Telsiz ve haberleşme cihazları

Lojistik ve Ulaşım

• Arazi araçları
• Mobil sahra hastane konteynerleri
• Helikopter ile koordineli hava ulaşımı
• Hızlı sevkiyat lojistiği

6. UMKE Eğitimleri

UMKE personeli; alanında uzmanlaşmak için aşağıdaki konularda kapsamlı eğitimlerden geçer:

• Temel afet ve acil durum yönetimi
• Triaj prensipleri
• Saha ileri yaşam desteği
• Yapı çökmesi ve dar alan müdahale teknikleri
• Ağaç işleri, ip ve halat eğitimleri
• Suda kurtarma
• KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) tehdide müdahale
• Sağlık bilgi sistemleri ve raporlama
• Stres yönetimi ve psikososyal destek
• İletişim ve sahada koordinasyon

7. UMKE'ye Nasıl Başvurulur?

UMKE; profesyonel bir yapı olduğu için sivil gönüllü kabul etmez. UMKE personeli olabilmek için aşağıdaki şartlar genel olarak aranır:

• Sağlık çalışanı olmak (hekim, hemşire, paramedik, ATT vb.)
• Aktif olarak Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapıyor olmak
• Belirlenen yaş aralığında olmak
• Genel sağlık durumunun saha çalışmasına uygun olması
• UMKE temel eğitimlerine katılmaya istekli olmak

Başvurular; çalıştığınız İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden yapılır. UMKE personel alımları ve eğitim programları için il sağlık müdürlüğü duyurularını takip etmek gerekir.

UMKE'ye Sivil Olarak Destek Vermek

Sivil olarak UMKE'ye katılım söz konusu değildir; ancak afet ve acil durum farkındalığı için aşağıdaki yapıların gönüllülüğüne katılabilirsiniz:

• Türk Kızılay gönüllülüğü
• AFAD gönüllülüğü
• AKUT, AKUTUM gibi sivil arama-kurtarma dernekleri

8. UMKE'nin Türkiye'deki Önemli Müdahaleleri

UMKE; kuruluşundan bu yana pek çok büyük afet ve büyük olaya müdahale etmiştir. Türkiye'de yaşanan büyük depremlerde, sel felaketlerinde, büyük trafik kazalarında ve uluslararası afet bölgelerinde UMKE timleri görev yapmıştır. Bu deneyim birikimi; UMKE'nin tıbbi müdahale standartlarını sürekli geliştirmesini sağlamıştır.

9. UMKE ve Diğer Kurumlarla İşbirliği

UMKE; afet ortamında tek başına çalışan bir yapı değildir. Diğer kurumlarla yoğun ve koordineli bir şekilde çalışır:

• AFAD: Afet sahasının genel yönetimi ve koordinasyonu
• 112 Acil Sağlık: Ambulans operasyonları ve hasta nakli
• Türk Kızılay: Lojistik destek, çadır, gıda ve barınma
• AKUT, JAK ve diğer arama-kurtarma ekipleri: Enkazdan tahliye operasyonları
• Polis ve jandarma: Güvenlik, trafiğin yönlendirilmesi
• İtfaiye: Yangın ve teknik kurtarma
• TSK Sağlık Birimleri: Sahra hastane desteği

10. UMKE Hakkında İletişim

11. UMKE Hakkında Sıkça Sorulan Diğer Sorular

UMKE müdahale alanına vatandaşlar nasıl yardımcı olabilir?

Afet sahasında UMKE'ye yardımcı olmanın en iyi yolu; sahaya kontrolsüzce gitmemek ve resmi yönlendirmelere uymaktır. Vatandaşların afet sahasında yapacağı en önemli katkı; afet öncesi hazırlıklı olmak (deprem çantası, aile afet planı), trafik tıkanıklığına neden olmamak, doğru bilgileri yetkililere iletmek ve ihtiyaç olduğunda gönüllülük programlarına katılmaktır.

UMKE personeli silah taşır mı?

Hayır. UMKE; bir sağlık ekibidir ve silahlı görev yapmaz. Sahada güvenlik ihtiyacı ortaya çıktığında polis veya jandarma birimleri ile birlikte hareket edilir.

UMKE çocuklar için ne yapar?

UMKE; afet sonrası çocukların özel ihtiyaçlarına yönelik tıbbi müdahale yapar; çocuk acil tıp eğitimi almış personel ile triaj ve müdahale gerçekleştirir. Ayrıca okullarda afet bilinci ve ilk yardım eğitim programlarına katkı sağlar.

12. Sonuç

UMKE; Türkiye'nin afet ve büyük çaplı acil durumlarda hayat kurtaran tıbbi kurtarma gücünün özel bir bileşenidir. Sağlık Bakanlığı'na bağlı profesyonel bir yapı olarak; eğitim, donanım ve disiplin açısından dünya standardındadır. UMKE'nin görevleri ve önemini bilmek; afet bilincini güçlendiren bir adımdır. Diğer afet ve sağlık rehberleri için AFAD ve Deprem Çantası Rehberi, 112 Acil Çağrı Rehberi ve Türk Kızılay Rehberi sayfalarımıza göz atabilirsiniz.