İlaç Takip Sistemi (İTS) ve Karekod Sorgulama Rehberi 2026

Türkiye'de piyasaya sürülen her ilaç ambalajı; üretim aşamasından eczane teslimine kadar elektronik olarak izlenir. Bu izleme sistemi İlaç Takip Sistemi (İTS) olarak bilinir ve her ambalajda yer alan karekod sayesinde işler. Karekodlar; sahte ilacın piyasaya girmesini engellemeyi, ilaçların geri çağırma süreçlerini hızlandırmayı ve geri ödeme süreçlerinde doğrulamayı sağlar. Bu rehberde İTS'nin temellerini, karekodun anlamını, vatandaşın sorgu seçeneklerini ve şüpheli durumda izleyeceği yolu bilgilendirme amaçlı ele alıyoruz.

İlaç Takip Sistemi (İTS) Nedir?

İTS, Türkiye'de üretilen veya ithal edilen her ilacın seri numarasına kadar elektronik olarak izlendiği sistemdir. Sistemin sahibi ve yöneticisi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'dur (TİTCK). Bir ilaç:

• Üretici tesisinde ambalajlanırken her kutuya benzersiz bir karekod yapıştırılır.
• Ecza deposuna geçerken sistemde "satış" hareketi oluşur.
• Eczaneye girişinde "depodan eczaneye" hareket yapılır.
• Hastaya satıldığında "satıldı" durumuna geçer.
• Mevzuata uygun olmayan, çalınan veya geri çağrılan ürünler "pasif" hâle getirilir.

Bu zincir sayesinde her ambalajın hangi aşamada olduğu izlenebilir.

Karekod Nedir, Ne İşe Yarar?

Karekod (Datamatrix); ilaç ambalajı üzerinde yer alan iki boyutlu bareyledir. İçerdiği bilgiler:

• GTIN (Global Ticari Ürün Numarası)
• Seri numarası
• Son kullanma tarihi
• Üretim/parti numarası

Karekod sayesinde her ambalaj benzersiz hâle gelir. Aynı karekod iki kutuda bulunmamalıdır. Eczacı satış anında karekodu okutarak hem ürünü hem reçete eşleşmesini doğrular.

Vatandaş Karekodu Sorgulayabilir mi?

Karekodun teknik içeriği TİTCK ve İTS altyapısı tarafından kullanılır. Vatandaş için TİTCK ve mobil uygulamalar zaman zaman tüketiciye yönelik karekod sorgulama imkânı sunabilir. Bu imkân aktif olduğunda akış genel olarak şudur:

• Resmi mobil uygulama veya web aracı açılır.
• Telefon kamerası ile karekod okutulur.
• Sistem; ürünün ruhsatlı olup olmadığını ve durumunu yanıtlar.

Vatandaşa yönelik sorgu aracının güncelliği için titck.gov.tr sitesine bakılması en doğru yöntemdir. Karekod doğrulama bir tıbbi tavsiye değildir; ilaç kullanımıyla ilgili sorularda eczacınız asıl başvuru noktanızdır.

Sahte İlaç Şüphesi Durumunda Ne Yapmalı?

Bir ilaç ambalajında veya içeriğinde tuhaflık fark ederseniz şu adımları izleyin:

1. Kullanmayı bırakın. Tuhaf hissedilen ilacı kullanmaya devam etmeyin.
2. Ambalajı saklayın. Karekod, seri ve son kullanma tarihi okunabilir kalsın.
3. Eczanenize başvurun. Eczacı durumu sistem üzerinden doğrulayabilir.
4. TİTCK'ye bildirin. titck.gov.tr sitesindeki şikayet kanallarını kullanın.
5. SABİM 184'ü arayın. Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi 7/24 hizmettir. Detay: SABİM 184 Rehberi.

Sahte veya yasadışı ilaç şüphesi yalnızca hastayı değil toplumu da etkileyen ciddi bir konudur; bildirimler titizlikle incelenir.

Geri Çağrılan İlaçlar ve İTS

Bir ilaç parti olarak güvenlik problemi nedeniyle geri çağrılırsa, TİTCK İTS üzerinden o partinin tüm karekodlarını "geri çağrıldı" durumuna getirir. Eczane bu ürünü tarayamaz ve satamaz. Vatandaşa düşen rol:

• Geri çağırma duyurularını takip etmek (medyada ve TİTCK sitesinde).
• Evdeki ilaçların geri çağrılan partilerle eşleşip eşleşmediğini eczanesine kontrol ettirmek.
• Geri çağrılan ürünleri eczaneye iade etmek.

Online Eczane ve İnternet Satışı Uyarısı

Türkiye mevzuatına göre reçeteye tabi ilaçlar internet üzerinden satılamaz. Eczane dışı kanallardan, sosyal medyadan veya kargo yoluyla "ilaç" satan kişilere şüpheyle yaklaşın:

• Ambalaj veya karekod eksik olabilir.
• Saklama koşulları ihlal edilmiş olabilir.
• Geçerli reçete kontrolü yapılmaz.
• Hatta ürün sahte olabilir.

İlaca yalnızca ruhsatlı eczanelerden ulaşın. Nöbetçi eczaneyi bulmak için ana sayfamızı kullanabilirsiniz.

Karekodla İlgili Sık Karşılaşılan Durumlar

• Karekod silinmiş: Eczacıya ürünü gösterin; başka kayıttan eşleşme aranır.
• Karekod okutulmuyor: Teknik sorun olabilir; eczacı manuel kayıt yapabilir.
• Karekod başka ürünle eşleşiyor: Hemen TİTCK'ye bildirim yapılması önerilir.
• Ambalaj açılmış görünüyor: Eczanede ürünü kabul etmeyin; başka ambalaj talep edin.

Sık Sorulan Sorular

İTS karekodu olmayan bir ilaç var mı?

Türkiye'de ruhsatlı, piyasaya sürülen tüm beşeri tıbbi ürünler İTS kapsamındadır. Karekod olmayan paketler resmi tedarik zincirinin dışındadır.

Karekodu telefon kamerasıyla okuyabilir miyim?

Bazı QR/karekod okuyucu uygulamalar içeriği gösterebilir; ancak resmi doğrulama TİTCK ve eczacı tarafından yapılan İTS sorgusudur.

Karekodu fotoğraflamak güvenli mi?

Karekod kişisel veri değildir; ancak yine de başkalarıyla paylaşırken dikkatli olun. Şüpheli bir durumu bildirirken karekod fotoğrafı yararlıdır.

İnternet üzerinden ilaç alabilir miyim?

Türkiye'de reçeteye tabi ilaçlar internet üzerinden satılamaz. Yalnızca ruhsatlı eczanelerden temin edilmelidir.

Sahte ilaç şüphesini nereye bildiririm?

TİTCK resmi siteleri, SABİM 184, CİMER ve eczanenizdir. Ambalaj ve karekod bilgisini saklayın.